Biologia molekularna – Badania PCR Zwierząt 

Badania PCR zwierząt wspierają rozpoznanie chorób, których nie zawsze da się potwierdzić innymi, klasycznymi metodami. Metoda PCR pozwala wykrywać materiał genetyczny drobnoustrojów w próbce pobranej od pacjenta. Dzięki temu diagnostyka PCR zwierząt znajduje zastosowanie przy podejrzeniu zarażeń pasożytniczych lub zakażeń bakteryjnych i wirusowych.

Na czym polega diagnostyka PCR zwierząt?

Diagnostyka PCR zwierząt opiera się na łańcuchowej reakcji polimerazy, czyli technice umożliwiającej powielenie wybranych fragmentów DNA lub RNA. W praktyce oznacza to możliwość wykrycia nawet niewielkiej ilości materiału genetycznego patogenu. Badania PCR zwierząt są szczególnie przydatne wtedy, gdy objawy są nieswoiste, a wynik badania mikroskopowego lub sama ocena kliniczna nie dają pełnej odpowiedzi. Dotyczy to m.in. zakażeń odkleszczowych, chorób przewodu pokarmowego oraz infekcji, w których liczba drobnoustrojów w badanym materiale może być zmienna. Przy objawach jelitowych lekarz może równolegle zalecić badanie kału u zwierząt, aby zestawić wynik molekularny z oceną parazytologiczną.

Kiedy warto wykonać badania PCR zwierząt?

Badania PCR zwierząt warto rozważyć przy biegunkach, gorączce, apatii, spadku masy ciała, objawach neurologicznych, obniżonej odporności oraz infekcjach przewlekłych lub nawracających. PCR może być pomocny także przy diagnostyce rzęsistkowicy jelit u kotów, ponieważ pozwala wykrywać DNA pasożyta również wtedy, gdy jego obecność trudno potwierdzić w badaniu mikroskopowym. Przy długotrwałych problemach ze strony przewodu pokarmowego u kota lekarz może rozszerzyć diagnostykę o badanie kału kota, co ułatwia ocenę możliwych przyczyn objawów. W zależności od podejrzenia materiałem do badania może być krew, kał, wymaz, płyn mózgowo-rdzeniowy lub inna próbka wskazana przez lekarza. Przy chorobach ogólnoustrojowych uzupełnieniem bywa hematologia weterynaryjna, ponieważ morfologia pomaga ocenić reakcję organizmu na stan zapalny lub zakażenie, a także zarażenie.

Jakie patogeny można wykrywać metodą PCR?

Metoda PCR pozwala identyfikować konkretne patogeny na podstawie ich materiału genetycznego. W diagnostyce weterynaryjnej dotyczy to m.in. pierwotniaków, bakterii i wirusów. W ofercie Animallab ważne miejsce zajmują również panele neurologiczne, które pomagają wykrywać czynniki mogące powodować stany zapalne ośrodkowego układu nerwowego, paraliż, zaburzenia ruchowe lub objawy ogólne. W takich badaniach znaczenie mają m.in. Toxoplasma gondii, Borrelia, Leptospira, Neospora caninum, wirus nosówki psów, FIV i FeLV. Do częstych wskazań należą:

• podejrzenie zakażenia bakteryjnego lub wirusowego, albo zarażenia pasożytnicznego,
• niejednoznaczne objawy jelitowe albo neurologiczne,
• potrzeba potwierdzenia patogenu przy małej ilości drobnoustrojów,
• diagnostyka infekcji przewlekłych i nawracających.

Wybierając nasze laboratorium dla zwierząt, warto zwrócić uwagę na zakres badań, właściwy dobór materiału oraz możliwość połączenia PCR z innymi testami laboratoryjnymi. Badania PCR zwierząt pomagają szybciej ustalić, czy w próbce znajduje się materiał genetyczny wybranego patogenu. Diagnostyka PCR zwierząt nie zastępuje badania klinicznego, ale dobrze je uzupełnia, szczególnie przy chorobach jelitowych, neurologicznych, odkleszczowych i przewlekłych.

Panel neurologiczny

PANEL NEUROLOGICZNY pozwala wykryć pasożyty, bakterie i wirusy, wywołujące objawy neurologiczne. Patogeny te powodują stany zapalne ośrodkowego układu nerwowego. Mogą prowadzić do paraliżu i zaburzeń ruchowych, ale także mogą obniżać odporność lub uszkadzać inne narządy, takie jak nerki czy wątroba. Materiałem do badań w panelu dla psów jest płyn mózgowo-rdzeniowy, natomiast u kotów dodatkowo wymagana jest również krew EDTA.

Wykorzystując czułą, a zarazem szybką technikę PCR, jesteśmy w stanie wykryć w badanym materiale obecność DNA konkretnego patogenu, których identyfikacja nie jest łatwa na podstawie mało specyficznych objawów. Wczesne wykrycie patogenów umożliwia wdrożenie odpowiedniego leczenia, co może zapobiec trwałym uszkodzeniom neurologicznym lub śmierci pacjenta.

Patogeny objęte w profilach neurologicznych:

Toxoplasma gondii jest pierwotniakiem wywołującą toksoplazmozę. Może powodować zapalenie ośrodkowego układu nerwowego, a także powodować ropnie w mózgu.

Bakterie krętkowe z rodzaju Borrelia , w tym Borrelia burgorferi to bakterie, powodujące boreliozę. U psów mogą odpowiadać za zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego. U kotów choroba ta występuje rzadziej i może wywołać zapalenie opon mózgowych i uszkodzenia nerwów obwodowych.

Leptospira interrogans to bakteria, która może prowadzić do zapalenia opon mózgowych u psów, a także uszkadzać wątrobę i nerki. We wczesnej fazie zakażenia bakteria ta jest obecna w płynie mózgowo-rdzeniowym oraz we krwi.

Neospora caninum jest pierwotniakiem powodującym zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz mózgu u psów. Może także wpływać na zapalenie i zaniki mięśni szkieletowych. Podobnie jak Toxoplasma gondii ma duże powinowactwo do tkanki nerwowej.

Canine Distemper Virus (CDV) jest wirusem, wywołującym nosówkę psów. Jedną z form nosówki jest postać neurologiczna obejmująca zapalenie mózgu i nerwów obwodowych.

FIV (Feline Immunodeficiency Virus), czyli wirus niedoboru immunologicznego kotów, należy do rodzaju lentiwirusów i występuje powszechnie u kotowatych na całym świecie. Na skutek działania immunosupresyjnego wirusa, zakażenie może prowadzić do powstania zespołu niedoboru immunologicznego kotów (FAIDS). Wirus wydalany jest głównie ze śliną zakażonych kotów, a do zakażenia dochodzi najczęściej podczas pogryzień. Najbardziej narażone na zakażenie są kocury, szczególnie niekastrowane, koty starsze i wychodzące. Objawy mogą się różnić w zależności od fazy zakażenia: od niespecyficznych (gorączka, infekcję górnych dróg oddechowych, biegunka, powiększenie węzłów chłonnych) po długotrwały okres bezobjawowy, aż do wyniszczenia, wychudzenia, przewlekłych i nieleczących się infekcji.

FeLV (Feline Leukemia Virus), czyli wirus białaczki kotów należy do retrowirusów i przyczynia się do zakażeń kotów domowych na całym świecie. Jest wysoce śmiertelny dla młodych osobników w wieku 1-3 lat. W środowisku zewnętrznym, w temperaturze 20°C, wirus szybko ginie w efekcie wyschnięcia. FeLV wydalany jest przez koty w trakcie wiremii i głównie ze śliną, moczem i kałem. Istotną rolę w zakażeniu ma długotrwały i bezpośredni kontakt kotów żyjących w skupiskach, w szczególności podczas codziennych czynności jak mycie, wylizywanie, gryzienie, korzystanie ze wspólnych misek czy kuwet. U części kotów po kontakcie z FeLV organizm może zwalczyć wirusa – dochodzi do przejściowej wiremii a następnie wytworzenia trwałej odporności – tzw. zakażenie latentne. U pozostałych kotów, rozwija się trwała wiremia (wraz z sianiem wirusa), z możliwością rozwoju choroby prowadzącej do śmierci w ciągu kilku miesięcy lub lat od zakażenia. Wirus upośledza działanie układu odpornościowego prowadząc do immunosupresji i wtórnych infekcji (w szczególności górnych dróg oddechowych), biegunek, ale również aplazji szpiku. U części kotów może dojść do rozwoju nowotworów złośliwych – krwi i szpiku kostnego (białaczka) lub układu chłonnego (chłoniak).